Naar de inhoud
Security1 okt 20264 min lezen

Wachtwoorden: veilig zonder gedoe

Illustratie: een wachtwoordveld en een sleutel gaan naar een kluis, met tweestapsverificatie op een telefoon

Bijna elk account begint met een wachtwoord. Toch gebruiken veel mensen nog steeds hetzelfde wachtwoord op meerdere plekken. Dat is begrijpelijk, want wie onthoudt er nu twintig verschillende? Maar het is ook precies waar het vaak misgaat.

Waarom het ertoe doet

Als één website gehackt wordt, proberen aanvallers de gestolen combinaties van e-mailadres en wachtwoord automatisch uit op andere diensten. Gebruik je overal hetzelfde wachtwoord, dan valt met één lek meteen alles om: je mail, je boekhouding, je klantgegevens.

Het goede nieuws: je hoeft geen expert te zijn om dit te voorkomen. Vier gewoontes maken het grootste verschil, en ze maken inloggen eerder makkelijker dan moeilijker.

1. Een eigen wachtwoord voor elke dienst

De belangrijkste regel: gebruik nooit twee keer hetzelfde wachtwoord. Dat lukt alleen met een wachtwoordmanager. Die onthoudt al je wachtwoorden in een versleutelde kluis en vult ze voor je in.

  • Elk account krijgt een eigen, lang en willekeurig wachtwoord.
  • Je hoeft niets meer op te schrijven of te onthouden.
  • De meeste wachtwoordmanagers waarschuwen als een wachtwoord in een datalek is opgedoken.
  • In een zakelijke versie deel je toegang veilig met collega's, en trek je die net zo makkelijk weer in als iemand vertrekt. Deel wachtwoorden nooit via mail of chat.

2. Lang boven moeilijk

Voor het ene wachtwoord dat je wél onthoudt, dat van je kluis, geldt: lengte wint van moeilijkheid. Een wachtzin van vier of meer willekeurige woorden, zoals fiets koffie lantaarn oktober, is sterker dan P@ssw0rd! en een stuk makkelijker te onthouden.

Wat je niet meer hoeft te doen: je wachtwoorden elke paar maanden vervangen. Verplicht wisselen leidt tot voorspelbare varianten (Zomer2026!, Herfst2026!) en wordt in de huidige richtlijnen afgeraden. Vervang een wachtwoord alleen als er een lek is of je dat vermoedt.

3. Tweestapsverificatie op elke dienst

Met tweestapsverificatie heb je naast je wachtwoord iets extra's nodig, meestal een code uit een app op je telefoon. Een gestolen wachtwoord is dan niet genoeg om in te loggen.

Zet het aan op elke dienst die het aanbiedt. Begin bij je e-mail, want daar komen de links binnen om wachtwoorden opnieuw in te stellen. Daarna je boekhouding, je beheerdersaccounts en alles waar klantgegevens in staan.

  • Een code uit een app is veiliger dan een code via sms.
  • Bewaar de herstelcodes die je bij het aanzetten krijgt in je wachtwoordmanager. Ben je je telefoon kwijt, dan kom je daarmee toch weer binnen.
  • Keur nooit een inlogverzoek goed dat je niet zelf hebt gestart. Aanvallers met je wachtwoord sturen soms tientallen meldingen achter elkaar, in de hoop dat iemand uit ergernis op "ja" drukt.

4. Passkeys waar het kan

Steeds meer diensten ondersteunen passkeys. Daarmee log je in met je vingerafdruk, je gezicht of de pincode van je apparaat, zonder wachtwoord. Een passkey werkt alleen op de echte website, dus een nagemaakte inlogpagina kan hem niet stelen. Dat maakt passkeys de veiligste manier van inloggen die er nu is.

Zie je bij een dienst de optie om een passkey aan te maken? Doe het. Het is vaak sneller én veiliger. De meeste wachtwoordmanagers kunnen passkeys ook bewaren, zodat je ze op al je apparaten hebt.

Checklist voor deze week

  • Kies een wachtwoordmanager voor jezelf of je team, met een lange wachtzin als hoofdwachtwoord.
  • Gebruik voor elke dienst een eigen wachtwoord, en vervang wachtwoorden die je op meerdere plekken gebruikt.
  • Zet tweestapsverificatie aan op elke dienst die het aanbiedt. Begin met je e-mail, je boekhouding en je beheerdersaccounts.
  • Bewaar de herstelcodes in je wachtwoordmanager.
  • Maak een passkey aan waar een dienst dat aanbiedt.
  • Check op haveibeenpwned.com of je e-mailadres in een datalek voorkomt.

Vul een checklist interactief in, met score en advies →

Valt je organisatie onder de Cyberbeveiligingswet, of lever je aan een organisatie die dat doet? Dan hoort dit bij de basis die van je verwacht wordt. Lees meer in De Cyberbeveiligingswet is er. Wat nu?

Samengevat

  • Elke dienst een eigen wachtwoord, bewaard in een wachtwoordmanager.
  • Eén lange wachtzin voor de kluis; geen verplicht periodiek wisselen.
  • Tweestapsverificatie overal waar het kan, te beginnen bij je e-mail.
  • Passkeys waar het kan: dan wordt phishing een stuk lastiger.

Veilig inloggen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Wil je weten hoe dit er voor jouw organisatie of jouw software uitziet? We denken graag mee.

Bronnen

  1. NIST: Digital Identity Guidelines, SP 800-63B (wachtwoordlengte, geen verplicht periodiek wisselen, controle op gelekte wachtwoorden)
  2. Have I Been Pwned: controleer of je e-mailadres in een datalek voorkomt

Benieuwd wat dit voor jouw organisatie betekent?

We denken graag vrijblijvend mee.

Plan een kennismaking

Lees ook

Elke maandag

Eén artikel per week. Geen spam.

Elke maandag één artikel. Afmelden kan altijd, met één klik.